Het kwalificatievraagstuk over wanneer sprake is van werknemerschap of zelfstandige houdt de politiek en de rechtspraak al jaren bezig. Wanneer wordt iemand vermoed een werknemer te zijn of juist een zelfstandige? Op 16 juni 2026 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Wet rechtsvermoeden arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief, waarmee een volgende stap is gezet naar meer duidelijkheid over de kwalificatie van de arbeidsrelatie. Deze wet treedt naar verwachting eind december 2026 in werking.
Sinds de invoering van de Wet DBA bestaat veel onzekerheid over de kwalificatie van arbeidsrelaties. Ook binnen de rechtspraak is hierover veel te doen geweest. Zo heeft de Hoge Raad in het bekende Deliveroo-arrest 9 gezichtspunten gegeven die van belang zijn bij de vraag of een overeenkomst gekwalificeerd dient te worden als een arbeidsovereenkomst, waarbij de omstandigheden van het geval altijd in samenhang een rol spelen.
Om ook wettelijk verduidelijking te bieden is het Wetsvoorstel Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (hierna: VBAR) op 7 juli 2025 ingediend, waarin oorspronkelijk een aantal criteria waren opgenomen die verduidelijking moest bieden op de vraag of sprake is van werknemerschap, “werken in dienst van” of zelfstandigheid. Uiteindelijk heeft het kabinet besloten dit verduidelijkingsdeel de schrappen en daarvoor de Zelfstandigenwet in de plaats te brengen.
Het onderdeel dat uit het wetsvoorstel VBAR wel is behouden, is het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief. Dit deel is in gewijzigde vorm voortgezet en vormgegeven in de Wet rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief.
De Wet rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief heeft onder meer tot doel om laagbetaalde zzp’ers, waaronder kwetsbare werkenden, te beschermen tegen schijnzelfstandigheid. Daarnaast moet de wet het makkelijker voor hen maken om een beroep te kunnen doen op het bestaan van een arbeidsovereenkomst.
Het rechtsvermoeden luidt als volgt. Bij een uurtarief van minder dan € 38,- exclusief BTW (peildatum 1 januari 2026 kan een werkende stellen dat er feitelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst. Is de werkverschaffer het hier niet mee eens is, dan is het aan hem om te bewijzen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Lukt dat niet, dan is sprake van schijnzelfstandigheid en geldt alsnog een arbeidsovereenkomst.
Dit heeft tot gevolg dat de betreffende werkende recht heeft op de bescherming van iemand in loondienst. Denk daarbij aan doorbetaling van het loon tijdens arbeidsongeschiktheid, het recht op vakantietoeslag, het recht op vakantiedagen, de opbouw van pensioen en ontslagbescherming.
Dit uurtarief van € 38,- bruto is geen harde grens. Ook wanneer een werkende meer dan dit bedrag verdient, kan sprake zijn van een arbeidsovereenkomst indien aan de vereisten is voldaan van loon, arbeid, gezag (7:610 BW). Elke individuele situatie moet bekeken worden in het licht van alle omstandigheden van het geval.
Voordat een arbeidsrelatie wordt aangegaan, is het van belang te beoordelen of de werkzaamheden kunnen worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht of dat sprake moet zijn van een arbeidsovereenkomst. Factoren zoals gezagsverhouding, de vrijheid om het werk zelf in te richten, het lopen van ondernemersrisico en het werken voor meerdere opdrachtgevers blijven een belangrijke rol spelen. Bij lage uurtarieven komt daar straks het risico van het wettelijke rechtsvermoeden bij. Voor zzp’ers betekent de nieuwe wet dat zij eenvoudiger een beroep kunnen doen op de werknemersbescherming indien de feitelijke situatie daartoe aanleiding geeft. Een zorgvuldige beoordeling van contracten en feitelijke uitvoering vooraf, kan toekomstige discussies en mogelijk zelfs procedures voorkomen. Let hierbij ook op dat het uurtarief van het rechtsvermoeden jaarlijks geïndexeerd kan worden. Het is daarom aan te raden dit in de gaten te houden.
Vragen over de Wet rechtsvermogen arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief of de kwalificatie van arbeidsrelaties in het algemeen? Bel of mail gerust, ons team denkt graag met u mee!
Op de hoogte blijven van al onze actuele publicaties? Abonneer nu op onze nieuwsbrief!
Omdat wij goed zijn in ons vak, kunnen we u helpen om uit te blinken in úw business. Wij hebben hart voor ondernemers en we geloven in duurzame partnerships. Daarbij denken we liever in oplossingen dan in belemmeringen. En we blijven altijd nieuwsgierig.
Website ontwikkeld door 
