Het gebruik van Artificiële Intelligentie (AI-)systemen als hulpmiddel bij het opstellen van juridische documenten heeft al een hoge vlucht genomen. Vaak is AI zelfs al geen hulpmiddel meer, maar wordt de AI-output klakkeloos en kritiekloos in die juridische documenten overgenomen.
Dat is niet zonder risico, want AI-systemen genereren veel teksten, die er op het eerste oog toe doen. Maar AI-Systemen zijn niet rechtskundig geschoold. Hun output slaat de plank ook wel eens (vaker dan gedacht) mis en bevat inhoudelijke hallucinaties (verzonnen samenraapsels).
Met klakkeloos en kritiekloos overnemen in juridische documenten bewijst de advocaat zijn klant niet werkelijk een dienst, hoe voordelig of kostbaar die ook is. Als de output in die documenten apekool is, dan is de kans dat de klant van de advocaat de zaak verliest of dat de klant het slechtere contract tekent, zeer aanzienlijk. Dat betekent voor de advocaat dat hij of zij klachten aan de broek krijgt en zich moet verantwoorden bij de tuchtrechter. Nog erger: Hij of zij moet naar zijn beroepsaansprakelijkheid verzekeraar, omdat klant of een derde schade vergoed wil zien.
Maar ongetwijfeld drukke advocaten blijken de verleiding toch niet te kunnen weerstaan. Inmiddels heeft de tuchtrechter al enkele advocaten voor het klakkeloos overnemen van AI-output in processtukken op hun vestje gespuugd; zij worden verplicht om een cursus te volgen: “Hoe op een juiste wijze om te gaan met AI.”
Rechters, en ook (advocaten van) de andere partij, die processtukken, bestaande uit AI-output met apekool, moeten door-akkeren en navlooien, wordt veel extra en onnodige werk bezorgd. In het buitenland is al geoordeeld, dat het in het geding brengen van zulke ondeugdelijke AI-output misbruik van procesrecht oplevert, waarvoor – naast een afwijzing van de vordering en veroordeling in de proceskosten – ook schadevergoeding betaald moest worden.
Nou is AI zeker niet de enige reden waarom advocaten de fout ingaan of broddelwerk afleveren, al is het natuurlijk wel een nieuw en opkomend fenomeen. Ook advocaten hebben steeds al fouten gemaakt of handelden wel eens onoordeelkundig.
Als dat gebeurt, dan is er het advocaten tuchtrecht om daaraan sancties te verbinden. De rechter , die wordt geconfronteerd met de klakkeloos overgenomen AI-output in processtukken kan relatief weinig ondernemen.
Dat kan die rechter wel in het geval de advocaat een procedure aanhangig maakt namens een klant, die niet blijkt te bestaan, of van wie hij helemaal geen opdracht daartoe heeft gekregen. Dat bepaalt artikel 245van het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering:
“ Indien blijkt dat een partij niet bestaat, of dat zij niet rechtsgeldig in het geding is verschenen doordat een daartoe niet bevoegde voor haar is opgetreden of tot het voeren van een geding opdracht heeft gegeven, geschiedt een veroordeling in de kosten, wanneer daartoe aanleiding is, in plaats van ten laste van de partij in naam van wie in rechte is opgetreden, ten laste van de gemachtigde of advocaat van die partij, of van degene die tot het voeren van het geding opdracht heeft gegeven, in het eerste geval onverminderd het verhaal van die advocaat of gemachtigde op zijn opdrachtgever.”
Langer geleden kon die rechter er wel wat aan doen, als advocaten zich in hun werkzaamheden “te buiten gingen” of de belangen van hun klanten verwaarloosden. Tot 2002 kende hetzelfde wetboek een artikel 58, dat luidde:
“De advocaten, procureurs en deurwaarders, die zich in hunne bedieningen te buiten mochten gaan, en alle diegenen, welke de belangen van het beheer dat hun is toevertrouwd verwaarlozen, zullen persoonlijk en uit hunne eigene beurs geheel of gedeeltelijk in de kosten verwezen mogen worden, en, zo daartoe gronden zijn, tot schadevergoeding, zonder die op hunne principalen te kunnen verhalen.”
Dit “eigen beursje” is niet meer als sanctie van de rechter in een procedure, die opgescheept is met een advocaat die blundert of er met de pet ernaar gooit. Daar waren destijds bij afschaffing ervan goede redenen voor. Nu is er (nog steeds) het advocaten-tuchtrecht, dat een advocaat het volgen van AI-cursus (wel voor eigen kosten) oplegt.
Vragen over het gebruik van AI in juridische documenten of andere vragen rondom AI? Bel of mail gerust, wij denken graag met u mee!
Op de hoogte blijven van al onze actuele publicaties? Abonneer nu op onze nieuwsbrief!
Omdat wij goed zijn in ons vak, kunnen we u helpen om uit te blinken in úw business. Wij hebben hart voor ondernemers en we geloven in duurzame partnerships. Daarbij denken we liever in oplossingen dan in belemmeringen. En we blijven altijd nieuwsgierig.
Website ontwikkeld door 
